Breadcrumb

barra leire

IZ Kultur Etxea eta garapen iraunkorreko helburuak (GJH)

Kultur Etxea eta garapen iraunkorreko helburuak (GJH)

La Casa de Cultura y los objetivos de desarrollo sostenible (ODS)

Gure mundua eraldatuz: garapen jasangarrirako 2030 Agenda izenburupean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Garapen Jasangarrirako Agenda berria onartu zuen, 2016az geroztik indarrean dagoena. Aurrekaririk gabeko mundu-akordio honek Garapen Jasangarrirako 17 Helburutan (GJH) oinarritzen da. Helburu horiek garapenaren hiru dimentsioak (ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa) uztartzeko jarraitu beharreko ibilbide-orria definitzen dute.


Agendan jasotako ekintza guztien ardatza 5 P deiturikoak dira:

  1. Pertsonak (People)
  2. Planeta (Planet)
  3. Oparotasuna (Prosperity)
  4. Bakea (Peace)
  5. Aliantzak (Partnerships)


Eta ildo horretan, liburutegiak, bereziki, eta memoriaren erakunde guztiak, oro har, behartuta gaude Agenda betetzera eta zentzua ematera.


Liburutegiek erantzun behar diete zerbitzatzen dieten komunitateen beharrei.


Lan egin behar dute esparru batean non ekonomia-, gizarte- eta kultura-helburuak batzen diren norabide bakarrean.


Esparru hori Nazio Batuen Erakundeak sustatutako eta estatu kideek onartutako Garapen Jasangarrirako Helburuen ekimena da, eta bakea eta oparotasuna bilatzen ditu orain eta etorkizunean.
 

GJHak Kultur Etxean

GJHak Kultur Etxean

GJH1 - Pobrezia desagerraraztea

GJH1 - Pobrezia desagerraraztea

 

700 milioi pertsona baino gehiago, hau da, munduko biztanleriaren % 10, muturreko pobrezian bizi dira gaur egun, oinarrizko beharrei erantzuteko zailtasunak dituztenak, hala nola osasuna, hezkuntza eta ura eta saneamendua eskuratzea. , batzuk aipatzearren. Egunean 1,90 dolar baino gutxiagorekin bizi diren pertsona gehienak Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira. Mundu osoan, landa eremuetako pobrezia-tasak %17,2 dira; hiriguneetako tasa berdinak hirukoiztu baino gehiago.

 

Hitzaldia: En Vitoria-Gasteiz, ¿hay pobres? Berakah, respuesta a los más empobrecidos


Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

Haurrentzako materialak hautatzea

 

GJH 2 - Goserik Ez

GJH 2 - Goserik Ez

 

Mundua ez dago 2030erako zero gosearen helburua lortzeko bidean. Azken joerak jarraitzen badu, goseak kaltetutako pertsonen kopurua 840 milioi pertsona baino gehiagokoa izango da 2030erako.

Elikagaien Munduko Programaren arabera, 135 milioi pertsona inguru ari dira gose larria jasaten, batez ere gizakiek eragindako gatazkei, klima-aldaketari eta atzeraldi ekonomikoen ondorioz. COVID-19 pandemiak orain kopuru hori bikoiztu eta 2020aren amaierarako gose larria izateko arriskuan egongo liratekeen 130 milioi pertsona gehiago gehi ditzake


Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

Haurrentzako materialak hautatzea

 

GJH 3 - Osasuna eta ongizatea

GJH 3 - Osasuna eta ongizatea

 

Bizimodu osasuntsua bermatzea eta adin guztietan ongizatea sustatzea funtsezkoa da garapen iraunkorrerako.
Osasun larrialdiak, COVID-19aren deribatua bezala, mundu mailako arriskua dira eta prestakuntzak berebiziko garrantzia duela erakutsi dute. Garapenerako Nazio Batuen Programak herrialdeen gaitasunei buruzko alde handiak adierazi zituen COVID-19aren krisiari aurre egiteko eta krisitik errekuperatzeko. Pandemia inflexio-puntua da osasun-larrialdietarako prestaketari eta XXI. mendeko ezinbesteko zerbitzu publikoetan inbertitzeari dagokienez.

 

Hitzaldiak:

El ejercicio físico es vida. Sara Maldonado

Reacomodaciones dietéticas para una alimentación sana y vegetarianismo. Laura Isabel Arellano García

Adiós a la dieta mediterránea. Nutrición y hábitos saludables de la infancia en Euskadi. Informe Save the Children

Zergatik egin behar dugu lo. Jorge García-Dihinx

Safari por el microcosmos de tu sistema inmunitario. Ricardo Cubedo

 


Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

Haurrentzako materialak hautatzea

 

GJH 4 - Kalitatezko hezkuntza

GJH 4 - Kalitatezko hezkuntza

 

Hezkuntzak goranzko mugikortasun sozioekonomikoa ahalbidetzen du, eta funtsezkoa da pobreziatik ateratzeko. Azken hamarkadan, aurrerapen handiak lortu ziren hezkuntzarako sarbidea eta matrikulazio-tasak maila guztietan zabaltzeko orduan, bereziki neskentzat. Hala ere, 260 milioi haur inguru eskolatik kanpo zeuden oraindik 2018an; adin-talde horretako munduko biztanleriaren bosten bat inguru. Gainera, mundu osoko haur eta nerabe guztien erdia baino gehiago ez dira iristen ari irakurketarako eta matematikarako gaitasunaren gutxieneko estandarretara

 

Hitzaldiak:

Educar la mirada filosófica en niñas y niños


Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

Haurrentzako materialak hautatzea

 

GJH 5 - Genero berdintasuna

GJH 5 - Genero berdintasuna

Hezkuntzak goranzko mugikortasun sozioekonomikoa ahalbidetzen du, eta funtsezkoa da pobreziatik ateratzeko. Azken hamarkadan, aurrerapen handiak lortu ziren hezkuntzarako sarbidea eta matrikulazio-tasak maila guztietan zabaltzeko orduan, bereziki neskentzat. Hala ere, 260 milioi haur inguru eskolatik kanpo zeuden oraindik 2018an; adin-talde horretako munduko biztanleriaren bosten bat inguru. Gainera, mundu osoko haur eta nerabe guztien erdia baino gehiago ez dira iristen ari irakurketarako eta matematikarako gaitasunaren gutxieneko estandarretara.

 

Hitzaldiak:

Modelo Barnahus en Vitoria-Gasteiz: cómo mejorar la atención a niñas, niños y adolescentes víctimas de violencia sexual. Charo Arranz

Las calvas existimos. Dora Gálvez

Lo que no se documenta, no existe: reduciendo la brecha de género en Wikipedia

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

Haurrentzako materialak hautatzea

 

GJH 6 Ur garbia eta saneamendua

GJH 6 Ur garbia eta saneamendua

 

Edateko ura eta saneamendua eskuratzeko aukera zabaltzerakoan aurrera egitea lortu bada ere, oraindik oinarrizko zerbitzu horiek ez dituzten milaka milioi pertsona daude (batez ere landa-eremuetan). Mundu osoan, hiru pertsonatik batek ez du edateko ur osasungarririk, bost pertsonatik bik ez dute eskuak urarekin eta xaboiarekin garbitzeko oinarrizko instalaziorik, eta 673 milioi pertsonak baino gehiagok aire zabalean libratzen dute oraindik

 

Hitzaldiak:

La sabiduría del agua. Joaquín Araujo

Agenda 2030ko garapen jasangarrirako helburuak Uraren ikuspegitik. Iñaki Antigüedad

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

GJH 7 Energia irisgarria eta ez kutsagarria

GJH 7 Energia irisgarria eta ez kutsagarria

 

Mundua 7. helburua lortzeko bidean aurrera egiten ari da, energia jasangarriagoa eta eskuragarriagoa bihurtzen ari dela adierazten duten zantzuekin. Herrialde pobreenetan elektrizitaterako sarbidea bizkortzen hasi da, energia-eraginkortasunak hobetzen jarraitzen du eta energia berriztagarria emaitza bikainak lortzen ari da sektore elektrikoan.


Hala eta guztiz ere, arreta handiagoa jarri behar da sukaldeko erregai garbi eta seguruak eta 3.000 milioi pertsonarentzako teknologiak eskuratzeko hobekuntzetan, energia berriztagarriaren erabilera sektore elektrikotik haratago hedatzeko eta Saharaz hegoaldeko Afrikan elektrifikazioa handitzeko.

 

Hitzaldiak:

La próxima crisis mundial: materias primas críticas. Yolanda Moratilla

Gure aztarna energetikoa eta bere ondorioak. Estitxu Villamor Lomas

Cuestiones para una transición energética: hacia un modelo sostenible para España. Yolanda Benito

Desmantelando una central nuclear. Margarita Herranz Soler

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

GJH 8 Lan duina eta hazkunde ekonomikoa

GJH 8 Lan duina eta hazkunde ekonomikoa

 

Hazkunde ekonomiko inklusibo eta iraunkor batek aurrerapena bultza dezake, enplegu egokiak sor ditzake guztiontzat eta bizi-estandarrak hobetu ditzake

 

Nazioarteko Diru Funtsak (NDF) 2009ko atzeraldia bezain txarra edo okerragoa aurreikusten du munduan. Enpleguaren galera areagotu ahala, Lanaren Nazioarteko Erakundeak uste du mundu mailako langile guztien erdia inguru bizirauteko baliabideak galtzeko arriskuan dagoela.

 

Hitzaldiak:

Crecimiento o decrecimiento. Mª Estrella Sánchez Corchero

El futuro del empleo, o el empleo del futuro. Carmen Herrero

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

GJH 9 Industria, berrikuntza eta azpiegitura

GJH 9 Industria, berrikuntza eta azpiegitura

 

Industrializazio inklusibo eta iraunkorrak, berrikuntzarekin eta azpiegiturarekin batera, enpleguak eta diru-sarrerek sortzen dituzten indar ekonomiko dinamiko eta lehiakorrak askatzea ekar dezake. Teknologia berriak sartzeko eta sustatzeko, nazioarteko merkataritza errazteko eta baliabideen erabilera eraginkorra ahalbidetzeko funtsezko zeregina betetzen dute.

Hala ere, oraindik bide luzea dago egiteko munduak potentzial hori ahalik eta gehien aprobetxa dezan. Bereziki, gutxien garatutako herrialdeek beren manufaktura-sektoreen garapena bizkortu behar dute 2030erako helburua lortu nahi badute eta ikerketa eta berrikuntza zientifikoetan inbertsioa handitu nahi badute.

 

Hitzaldiak:

Innovación y desarrollo sostenible: un enfoque transversal a los ODS. Isabel Álvarez González

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

GJH 10 Desberdintasunak murriztea

GJH 10 Desberdintasunak murriztea

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

Hitzaldiak: 

Gasteizko Sindikoa: udal defendatzaile baten lana. Leire Zuazo

GJH 11 Hiri eta komunitate jasangarriak

GJH 11 Hiri eta komunitate jasangarriak

 

Aukeratutako bibliografiak:

Helduentzako materialak hautatzea

 

Hitzaldiak: 

La ciudad en común: una introducción a su historia. Álvaro Sevilla-Buitrago

GJH 12 Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak

GJH 12 Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak

 

 
GJH 13 Klimaren aldeko ekintza

GJH 13 Klimaren aldeko ekintza

 

 
GJH 14 Itsaspeko bizitza

GJH 14 Itsaspeko bizitza

 

 
GJH 15 Lehorreko ekosistemetako bizitza

GJH 15 Lehorreko ekosistemetako bizitza

 

 
GJH 16 Bakea, justizia eta instituzio sendoak

GJH 16 Bakea, justizia eta instituzio sendoak

 

 
GJH17 Helburuak lortzeko aliantza

GJH17 Helburuak lortzeko aliantza